Rui Chafes

Rui Chafes studeerde beeldhouwkunst in Lissabon en vervolgde zijn opleiding aan de Kunstakademie in Düsseldorf onder Gerhard Merz. Tijdens zijn studie vertaalde Chafes de Fragmenten van Novalis naar het Portugees en publiceerde deze in een boek met tekeningen. Hij raakte diep beïnvloed door de romantische dichter en diens ideeën over melancholie, doodsverlangen en de nacht, als sleutels om de werkelijkheid en de ‘ware’ menselijke ziel te begrijpen. Novalis’ stelling dat alle natuurkrachten één alomvattende kracht vormen, werd leidraad voor Chafes’ abstracte en soms semi-figuratieve sculpturen.

Chafes behoort tot een generatie kunstenaars die het sculpturale herdefinieert als een spirituele ervaring. Sinds de jaren negentig bouwt hij aan een consistent oeuvre van ijzeren sculpturen, vaak matzwart en gesloten van vorm, maar doordrongen van een intense geladenheid. Geheel in de geest van de late romantiek refereren ze niet enkel aan de leegte van het menselijke bestaan, maar ook aan de ambivalentie van het lichaam als zowel een ‘kooi’ waarin het ‘ik’ gevangen zit als een beschermend pantser dat het innerlijk afschermt van een fysiek en mentaal bedreigende omgeving. Zijn sculpturen worden niet gegoten maar geplooid uit plaatstaal, en ontstaan zo ‘uit het niets’. Ondanks hun zware gewicht lijken ze door hun pure vorm en de schijnbare afwezigheid van materialiteit bijna te zweven. Ze bevinden zich in een zone tussen perceptie en realiteit, tussen leven en dood, tussen geest en lichaam. Dit bevreemdende effect, in combinatie met de voor onze tijd atypische romantische en existentiële thematiek die ‘vergeten’ gevoelens van eenzaamheid, onthechting en melancholie oproepen, maakt Rui Chafes tot een van de meeste relevante beeldhouwers van onze tijd.