Sfumato nimfen en razende bolides | Museum Beelden aan Zee

LET OP: t/m 15 maart gelden er afwijkende openingstijden. Klik hier voor meer informatie.

1

Sfumato nimfen en razende bolides

Sfumato nimfen en razende bolides

Onlangs ontving museum Beelden aan Zee van een verzamelaar die anoniem wenst te blijven een uiterst waardevolle schenking van ruim dertig Franse en Belgische penningen uit de Art-Nouveau en Art-Déco periode. Het zijn stuk voor stuk prachtige voorbeelden van de artistieke opleving in de penningkunst die eind negentiende- en begin twintigste eeuw in Frankrijk en de omringende landen plaatsvond. De oorzaak van die opleving was de zogenaamde reduceermachine of verkleinbank die in 1870 in Parijs werd uitgevonden. Dankzij dit ‘gereedschap’ kregen de kunstenaars meer artistieke vrijheid bij het ontwerpen van penningen dan voorheen toen het snijden van de stempels nog het domein was van de fabrieksgraveurs die nauwelijks een artistieke achtergrond hadden. Zij maakten de stempels waarvan de veelal fantasieloze en saaie penningen werden geslagen die zo karakteristiek zijn voor de penningkunst uit eerste helft van de negentiende eeuw.

De uitvinding van de reduceermachine bracht vanaf ca. 1870 de penningkunst binnen het terrein van de vrije beeldhouwkunst. De sculpturale penning, die gedurende de renaissance zo’n bloei had beleefd, werd herboren en groeide uit tot een populair medium van beeldende kunst tijdens de Art Nouveau en Art Déco. Beeldhouwers konden vanaf nu een model in was of klei op groot formaat boetseren – ‘en reliëf’ - waarna dit met behulp van de reduceermachine werd verkleind tot elke gewenste afmeting. De Art-Nouveaustijl kenmerkt zich door vloeiende, zachte lijnen en elegante, poëtische composities. Daarin speelt de vrouw, als muze of andere personificatie, de hoofdrol. Zeer geliefd was het gebruik van het zogenaamde sfumato-effect, die de voorstelling een geheimzinnige, dromerige sfeer gaf. In de jaren twintig werd ook in de penningkunst de Art-Décostijl geïntroduceerd. Deze stijl was behalve decoratief, ook bijzonder krachtig en expressief. De fascinatie voor de technische vooruitgang in het algemeen en voortrazende auto’s in het bijzonder komt in de penningen uit deze periode sterk tot uitdrukking.

Deze omvangrijke en kostbare schenking bevat absolute hoogtepunten uit de Franse en Belgische penningkunst uit de periode 1870 - 1940. Tezamen is het een welkome aanwinst voor de groeiende collectie internationale, moderne penningkunst waarmee museum Beelden aan Zee zich een unieke plaats heeft weten te verwerven in museaal Nederland. Dankzij deze aanwinst is het nu mogelijk om de ontwikkeling van de artistieke, sculpturale penning in een breder chronologisch verband te plaatsen en de lijnen naar de hedendaagse penningkunst te verduidelijken.